‘Ooit wordt roken illegaal’

Maakt het preventieakkoord van roken verleden tijd?

Wanda de Kanter adviseert: ‘vertrouw deze industrie en haar vrienden nooit.”

Wanda de Kanter is longarts bij het Antoni van Leeuwenhoek, Nederlands Kanker Instituut en antitabakactivist.

 

In een notendop: wat komt u vertellen

“Als longarts zie ik dagelijks mensen ellendig doodgaan aan de gevolgen van de vaak in de jeugd opgelopen, tabaksverslaving. Ik vind het belangrijk om te laten zien wat wij in het ziekenhuis zien en wat de meeste burgers NIET zien. ‘Jullie’ zien de mooie rokende vrouwen op het Plein, wij zien de stervende moeder van drie kinderen stikken, 20 jaar later. Ik wil ook laten zien dat het een steeds groter probleem onder laag opgeleide mensen wordt, waardoor gemiddelden van het CBS een ernstig vertekend beeld geven. Wij zien hoe de verslaving en de gevolgen daarvan steeds meer mensen treft die het minder goed hebben. De kloof in gezondheid neemt vooral door roken verder toe.”

Denkt u dat roken ooit echt tot het verleden gaat behoren?

“Ja, dat denk ik echt. En met mij de WHO en FDA in Amerika en grote internationale kankerverenigingen. 7 miljoen vermijdbare doden per jaar wereldwijd met als enig oogmerk winst voor de aandeelhouders van de tabaksindustrie is onhoudbaar. Ooit was slavernij legaal. Legaal zegt iets over macht en geld, niets over rechtvaardigheid. Met de kennis van nu: 2 van de 3 kinderen die één sigaret proberen, worden een dagelijkse roker. Het is net zo verslavend als de illegale drugs heroïne en cocaïne. 2 van de 3 dagelijkse rokers sterft uiteindelijk aan de verslaving. Asbest met 500 doden per jaar is in Nederland door voortschrijdend inzicht nu ook illegaal geworden.”

 

Stemt het Preventieakkoord u positief?

“Ik ben erg positief over staatssecretaris Paul Blokhuis. Hij toont werkelijk aandacht en interesse in dit probleem. Zo bezocht hij het Antoni van Leeuwenhoek waar hij ook de afdeling zag met longkankerpatiënten die worden behandeld met immuno- en chemotherapie. Aan de andere kant vind ik dat het doel van het akkoord nog erg ver ligt (2040). En de echt effectieve maatregelen staan er niet in: dit zou “SMART” moeten worden omschreven. Dus specifiek, meetbaar, haalbaar en wanneer wat. De urgentie en concrete middelen ontbreken en er wordt geen woord gesproken over financiering of gezocht naar alternatieven voor funding ( bv tabaksverslavingsfonds conform gokverslavingsfonds). Alleen effectieve maatregelen zouden worden opgenomen. Dat is nu niet het geval. Echter deze maatregelen dienen allen min of meer tegelijk te worden genomen, niet na elkaar voor het beste resultaat:

 

  1. Structurele jaarlijkse prijsverhoging (nu eenmalig);
  2. Drastische beperking van de 60.000 verkooppunten;
  3. Effectieve campagnes, hierdoor ontstaat nog meer draagvlak en begrip  in de maatschappij om effectieve maatregelen te nemen;
  4. Plainpackaging: het weglaten van merk-specifieke beeldmerken, kleuren en lettertypes op de verpakking om zo het product minder aantrekkelijk te maken voor de (nog) niet rokende jeugd
  5. Aandacht voor de lage sociaaleconomische status ontbreekt: er wordt niet alleen veel meer gerookt, zij kunnen ook veel minder vaak stoppen met roken
  6. Er is veel aandacht voor het stoppen met roken, maar zonder begeleiding valt 95 % terug: dat is hele matige secundaire preventie, geen primaire preventie.
  7. Rookvrije omgeving: met name op plaatsen waar nu de jeugd komt.

Als al deze maatregelen niet worden genomen is het huidige preventieakkoord absoluut onvoldoende om het doel zelfs pas in 2040 te bereiken…

Wat kunnen mensen opsteken van uw lezing?

“Hoe onrechtvaardig het is dat laag opgeleide mensen zo onzichtbaar dood gaan. Door de onterechte schaamte dat ze het zichzelf hebben aan gedaan. Dat er een miljoen mensen in Nederland nu ziek zijn door roken: dat mensen er blind van worden en eenzaam door invaliditeit ten gevolge van hersen-, hart- en longfalen. Dat het een zeer ernstige verslaving is die helemaal niets met vrije wil te maken heeft. En natuurlijk hoe groot die tabakslobby is die dit alles in stand houdt. Hoe intensief de tabaksindustrie bezig is altijd weer ‘replacement smokers’ te vinden door studentenverenigingen, Formule 1 te sponsoren.

Door reclame te maken op social media, en het Paard van Troje binnen te halen middels hun Philip Morris Foundation. Door op elke manier accijns verhogingen tegen te werken door te waarschuwen voor illegale sigaretten. Die zij zelf dumpen. Mijn advies: vertrouw deze industrie en haar vrienden nooit.”