Wanda de Kanter

The draft required the cigarette makers to declare that they “intentionally designed cigarettes to make them more addictive,” to “maximize the ingestion of nicotine, adding ammonia to make the cigarette taste less harsh, and controlling the physical and chemical make-up of the tobacco blend.”

Sick of smoking

Ik stap uit de trein in een tamelijk naargeestige buitenwijk van Utrecht. Een passende omgeving voor het onderwerp van vandaag: roken. Te gast is Jeffrey Wigand die een collegetour doet voor een verzameling belangstellenden, waaronder – als voorzitter van patiëntenorganisatie Longkanker Nederland – uw scribent.

Wigand had in de jaren negentig in de VS een verantwoordelijke functie in de tabaksindustrie. Zijn persoonlijke missie was om gezondere sigaretten te maken. Dat bleek niet de bedoeling. Wigand besloot vervolgens klokkenluider te worden. Het gevolg waren miljardenboetes en een aantal stevige veroordelingen via het civiel recht. Wigand dacht dat velen hem zouden volgen, maar tot zijn verbazing werden de rijen gesloten.

Jeffrey is teleurgesteld en boos. Teleurgesteld dat er na al die tijd weinig is verbeterd en zijn inspanningen weinig soelaas hebben geboden. Boos dat er nog altijd sigaretten op iedere straathoek te koop zijn en kinderen verslaafd gemaakt worden met suiker en andere sterk verslavende additieven.

Teleurgesteld dat wetenschappelijk bewijs zo weinig impact heeft. Er is geen enkel andere factor die zoveel gezondheidskosten veroorzaakt dan roken. Roken geeft hogere kans op hersenbloedingen, dementie, onvruchtbaarheid, ziekteverzuim, depressies, hartfalen, suikerziekte, COPD en longkanker. Boos op pogingen van de tabaksindustrie die erop wijzen dat roken een eigen keuze is, passend bij een liberale samenleving, terwijl bekend is dat nicotine verslavender is dan heroïne en cocaïne.

Teleurgesteld dat cynische economen, al dan niet betaald door de tabaksindustrie, erop wijzen dat rokers toch maar mooi onze pensioenen betalen, terwijl uit onafhankelijke kosten baten analyses (in Nederland door onderzoeksbureau SEO) blijkt dat het ons zo’n 30 miljard per jaar kost.

In het buitenland wordt Edith Schippers schertsend ‘the Tobacco minister’ genoemd. Nederland blijkt het sufferdje van Europa. Zo is het in Duitsland, Hongarije, Portugal, Spanje, Portugal, Estland en Finland officieel verboden om onder de 18 jaar te roken, terwijl we hier niet eens in staat zijn het roken op het schoolplein structureel terug te dringen, omdat dat de ‘autonomie van scholen zou aantasten’.

Maar er gloort enige hoop. Wigand was ook in Nederland om Anne-Marie van Veen bij te staan in haar juridische gevecht. Van Veen heeft uitgezaaide longkanker en probeert via de rechter te verhinderen dat haar vier kinderen (en als bonus alle andere kinderen in Nederland) de dupe worden van de giftige machinaties van de tabaksindustrie. Overmorgen dient de rechtszaak van de actie die opereert onder de welluidende naam Sick of Smoking.

De hoop is dat de rechtszaak een opmaat is naar fatsoenlijk beleid in een nieuw kabinet. Dat het kan bewijzen landen als Canada of Australië, waar roken als gevolg van beleid spectaculair is gedaald. Nu wij nog.

https://www.theguardian.com/society/2016/sep/03/vale-of-york-nhs-obesity-smokers-deny-elective-surgery

venticare-magazine5-2016_13_deel11-columnwanda

Er zijn grote financiele  tekorten in de gezondheidszorg in Engeland. Dus nu wordt voorgesteld om mensen die een electieve operatie moeten ondergaan en nog roken en/ of te dik zijn , op de lange termijn te schuiven, op een wachtlijst te plaatsen,  om op die manier geld uit te sparen op de korte termijn.  Het voorstel heeft het nog niet gehaald. Maar er wordt wel over nagedacht.

Wat vind je daar nu van? De reden waarom dit uitstel wordt voorgesteld is natuurlijk essentieel. Rokers die een grote operatie moeten ondergaan en roken hebben veel meer complicaties zoals wondinfecties, neurologische en cardiale complicaties, vaker longontsteking of overplaatsing  naar de Intensive Care. Dus om een roker die een grote operatie moet ondergaan eerst een zeer goede rookstop interventie te geven is zeer zinvol en tegelijk kosten besparend.  Patienten met overgewicht, die een gewrichtsoperatie moeten ondergaan van de onderste extremiteiten zijn zeer gebaat dat als zij na de ingreep weer gaan mobiliseren hun gewicht gedaald is, puur omdat dan de letterlijke belasting op dat gewricht minder zal zijn. En wie weet nemen hun klachten al zonder operatie af als zij afvallen….en zijn hun suiker en bloeddruk beter te reguleren..

Dus ja: elke arts, chirurg of anaesthesist zou dit nu al kunnen adviseren bij deze categorie patienten: omdat het veel beter is voor de patient en kostenbesparend is, een win win situatie. Alleen dan als er geen enkel risico bestaat door  het wachten met de ingreep zoals bij oncologische ingrepen. Hoewel daar ook op de lange termijn grote winst is te behalen als iemand stopt met roken: betere prognose, minder kans op bijwerkingen van de behandeling en een kleinere kans dat de tumor terugkeert of een tweede tumor optreedt.

Het voorstel is zeker kansrijk: maar doe het dan om het belang van de patient te steunen en niet  slechts als kostenbesparing of uit moralistisch perspectief. Wees helder over de boodschap. Roken is een ernstige verslaving, die een meerderheid niet zo maar kan stoppen. Het is niet zomaar een gewoonte. Ook overgewicht is, net als de nicotineverslaving,  door multifactoriele oorzaken ontstaan ( opvoeding, omgeving, verkrijgbaarheid, kindermarketing)  en de kans op afvallen is gering……dus er moet wel een grens gesteld zijn wanneer welk effect verwacht wordt. En als iemand faalt hij of zij toch de operatie krijgt die hij nodig heeft. Ben benieuwd waar de bariatrische chirurgie in dit verhaal blijft…..de talrijke operaties die vergoed worden om overgewicht te bestrijden.

Ik stel voor dat alle artsen die dit soort maatregelen overwegen zelf ook iets aan de oorzaak van deze ziekten gaan doen, om te begrijpen hoe complex het is: zowel de primaire als de secundaire preventie. En hoeveel tegenwerking je op politiek niveau tegenkomt. Politici kijken alleen naar de korte termijn en zij zijn  als de dood om effectieve maatregelen te nemen die er echt toe doen. Er zou wel eens een kiezer af kunnen haken….en dat is het enige wat echt telt in tijden van verkiezingen…